Η ποίηση ως τόπος ελεύθερης συνύπαρξης: Mια σωκρατική, μη-αξιολογική παιδαγωγική προσέγγιση σε παιδιά τριών χωρών (Μέθοδος ΙΘΑΚΗ)

Περίληψη

Η παρούσα εργασία παρουσιάζει τη Μέθοδο ΙΘΑΚΗ, ένα παιδαγωγικό πλαίσιο ελεύθερης συνύπαρξης και ποιητικής έκφρασης, εστιάζοντας στην κεντρική της θέση: η ποίηση δεν είναι ο σκοπός, είναι το μέσο για μια ανθρώπινη συνάντηση. Σε ένα σχολικό περιβάλλον οργανωμένο γύρω από την απόδοση, την ταχύτητα και τη διαρκή αξιολόγηση, η μέθοδος επιχειρεί να αποκαταστήσει τρεις προϋποθέσεις ουσιαστικής μάθησης: τον χώρο για ελεύθερη έκφραση, τον χρόνο για στοχασμό και την απουσία κρίσης. Θεμελιωμένη στη σωκρατική μαιευτική, στην προσωποκεντρική παιδαγωγική (Rogers) και στη φιλοσοφία της συνάντησης (Buber), και με κοινό τόπο συνάντησης την «Ιθάκη» του Καβάφη, εφαρμόστηκε από τον Σεπτέμβριο έως τον Νοέμβριο του 2021 σε 270 παιδιά και εφήβους ηλικίας 5 έως 15 ετών, σε δέκα σχολικές μονάδες της Ελλάδας, της Γαλλίας και της Γερμανίας. Μέσα από τη συστηματική παιδαγωγική παρατήρηση των διαλόγων και των ποιητικών κειμένων, χωρίς μέτρηση ή βαθμολόγηση, αναδείχθηκαν με συνέπεια στοιχεία αυτογνωσίας, ενεργητικής ακρόασης, ενσυναίσθησης, δημοκρατικού διαλόγου και διαπολιτισμικής συνύπαρξης. Η εργασία υποστηρίζει ότι, όταν προσφερθεί ένας χώρος ελευθερίας και αποδοχής, το παιδί δεν χρειάζεται να διδαχθεί την έκφραση: την ασκεί ήδη.