Αισθητική εμπειρία και κριτικός περιβαλλοντικός στοχασμός γύρω από τις φυσικές καταστροφές: Μεικτή μελέτη με αξιοποίηση γλυπτού, οπτικών τεκμηρίων και ποιητικού λόγου στην Εκπαίδευση Ενηλίκων

Περίληψη

Η εκπαίδευση μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην αναθεώρηση παρανοήσεων σχετικά με τις φυσικές καταστροφές και στην καλλιέργεια υπεύθυνων στάσεων για την πρόληψη και την αντιμετώπισή τους. Η παρούσα μελέτη διερευνά τη δυνατότητα αξιοποίησης διαφορετικών μορφών τέχνης ως εκπαιδευτικών εργαλείων στην Εκπαίδευση Ενηλίκων. Ειδικότερα, εξετάζεται κατά πόσο η συνδυαστική αξιοποίηση γλυπτού, ποιητικού λόγου και οπτικών τεκμηρίων μπορεί να ενισχύσει τον κριτικό στοχασμό των εκπαιδευόμενων σχετικά με την περιβαλλοντική υποβάθμιση, τη διαφορετική ευαλωτότητα ατόμων και κοινωνικών ομάδων και την ευθύνη του πολίτη απέναντι στις φυσικές καταστροφές. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε κατά το σχολικό έτος 2023–2024, με τη συμμετοχή 31 εκπαιδευόμενων του Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας Χανίων, και βασίστηκε σε προσέγγιση μεικτών μεθόδων. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν ερωτηματολόγιο, φύλλα εργασίας, γραπτά τεκμήρια των συμμετεχόντων/ουσών και σημειώσεις παρατήρησης της ερευνήτριας. Τα αποτελέσματα παρέχουν θετικές ενδείξεις για τη συμβολή της αισθητικής εμπειρίας στην προσέγγιση θεμάτων που σχετίζονται με τις φυσικές καταστροφές. Οι εκπαιδευόμενοι/ες φάνηκε να αναγνωρίζουν ότι, πέρα από τις φυσικές επικινδυνότητες, οι ανθρώπινες παρεμβάσεις και η υποβάθμιση του περιβάλλοντος μπορούν να συμβάλουν στην εκδήλωση καταστροφικών φαινομένων ή να επιδεινώσουν τις συνέπειές τους. Παράλληλα, αναδείχθηκε η σημασία της ατομικής και συλλογικής ευθύνης, της ενημέρωσης, της πρόληψης και της υπεύθυνης στάσης των πολιτών. Η αξιοποίηση της τέχνης μπορεί, επομένως, να αποτελέσει μια εναλλακτική εκπαιδευτική προσέγγιση για την καλλιέργεια της περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης και του κριτικού στοχασμού στην Εκπαίδευση Ενηλίκων.