Η νωπογραφία ως παιδαγωγική και ερευνητική πρακτική: Μελέτη περίπτωσης

Περίληψη

Η παρούσα ερευνητική μελέτη εξετάζει τη διδακτική αξιοποίηση της νωπογραφίας στη δημόσια εκπαίδευση, μέσα από τη μελέτη περίπτωσης βιωματικού εργαστηρίου με τίτλο «Τοίχοι που μιλούν. Τοίχοι που αντέχουν». Το εργαστήριο υλοποιήθηκε στο πλαίσιο επιμορφωτικού σεμιναρίου το οποίο διοργάνωσε το Κέντρο Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία (ΚΕΠΕΑ) Ερμούπολης Σύρου με θέμα: «Γυάρος εντός ύλης». Κεντρικός σκοπός του εργαστηρίου ήταν να διερευνηθεί πώς η εφαρμογή της νωπογραφίας ως εικαστικής και παιδαγωγικής πρακτικής μπορεί να συμβάλλει στη διαμόρφωση βιωματικών μαθησιακών εμπειριών που συνδέουν την ύλη, τον χρόνο και τη μνήμη. Το εργαστήριο σχεδιάστηκε με βάση της αρχές της βιωματικής, ανακαλυπτικής και διαθεματικής μάθησης και απευθύνθηκε σε ομάδα φοιτητών/τριών και εκπαιδευτικών διαφορετικών βαθμίδων της δημόσιας εκπαίδευσης. Θεματικό και εννοιολογικό πλαίσιο αποτέλεσε το νησί της Γυάρου, ως τόπος ιστορικής μνήμης και φυσικής ανθεκτικότητας, μέσα από τον οποίο αναπτύχθηκε το διαλεκτικό σχήμα άνθρωπος-φύση-τέχνη. Οι συμμετέχοντες/ουσες ενεπλάκησαν τόσο στη γνωστική κατανόηση των βασικών σταδίων της τεχνικής της νωπογραφίας όσο και στην πρακτική εφαρμογή της σε φορητή επιφάνεια, νοηματοδοτώντας και μετασχηματίζοντας την έννοια της αντοχής σε εικαστικές μορφές. Η έρευνα υιοθέτησε ποιοτικό ερευνητικό σχεδιασμό με τη μορφή μελέτης περίπτωσης. Τα ερευνητικά δεδομένα συλλέχθηκαν μέσω συμμετοχικής παρατήρησης, ερωτηματολογίου, αναστοχαστικών συζητήσεων και ερμηνευτικής ανάλυσης των παραγόμενων εικαστικών έργων. Η θεματική ανάλυση ανέδειξε ότι η νωπογραφία ενεργοποιεί σύνθετες μαθησιακές διεργασίες που συνδέουν την υλικότητα με τον χρόνο και τη μνήμη, ενισχύοντας τη συνειδητοποίηση της σχέσης εικαστικής πράξης και κοινωνικο-ιστορικού νοήματος. Τα ευρήματα τεκμηριώνουν τη δυνατότητα της νωπογραφίας να ενταχθεί γόνιμα στη σύγχρονη διδακτική των εικαστικών και στην επιμόρφωση εκπαιδευτικών, ως πρακτική αισθητικής, ιστορικής και παιδαγωγικής προσέγγισης.